Mehmet BAKIR
Toplu taşıma araçlarına bindiğinizde kulağınıza çalınan o mekanik sesleri düşünün:
“Tam.”
“Öğrenci.”
“İndirimli.”
Belki çoğumuz için sıradan bir ayrıntı. Ama o ses, bazen bir insanın onuruna dokunabiliyor.
Toplu taşıma bir kamu hizmetidir. Kamu hizmetinin temelinde ise eşitlik ve saygı vardır. Ancak araç içinde yüksek sesle kart türünün anons edilmesi, bazı vatandaşlar için istemeden de olsa bir teşhir anlamına gelebiliyor. Öğrenci, yaşlı, sosyal destek alan ya da indirimli kart kullanan bir vatandaş, kalabalık bir otobüste kartını bastığında kimliğinin bir yönü herkesin önünde ilan edilmiş oluyor.
Oysa bunun teknik bir zorunluluğu yok.
Bugün birçok şehirde sistem, sürücünün ekranında kart türünü zaten gösteriyor. Yolcuya ve diğer yolculara yüksek sesle duyurulmasına gerek bulunmuyor. Örneğin İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı ulaşım araçlarında genellikle nötr bir “geçiş başarılı” sesi tercih ediliyor. EGO Genel Müdürlüğü sisteminde de benzer uygulamalar mevcut.
Demek ki mümkün.
Sorun küçük gibi görünebilir. Ama şehir hayatı, küçük ayrıntıların birikiminden oluşur. Bir insanın ekonomik durumunu, yaşını ya da sosyal statüsünü kalabalık içinde yüksek sesle ilan etmek zorunda mıyız? Kamu hizmeti verirken vatandaşın mahremiyetini korumak da kamunun görevi değil midir?
Şeffaflık başka bir şeydir, ifşa başka.
Bir kart sesini nötrleştirmek kimseye zarar vermez. Ama birçok insanın kendini daha rahat hissetmesini sağlar.
Belki de mesele teknoloji değil, hassasiyet meselesidir.
Daha saygılı bir şehir için bazen sadece sesi kısmak yeterlidir.